English

Beth yw sêl?

Defnyddir y gair ‘sêl’ am fowld, gwrthrych wedi ei wneud o ddeunydd caled y mae motiff a / neu eiriau wedi eu hengrafu arno neu eu castio iddo, a hefyd am yr argraff a wneir gan fowld mewn deunydd meddal. Mae’r mwyafrif o fowldiau bron yn ddieithriad wedi eu hengrafu neu eu castio drwy eu ceugerfio i’r wyneb, a enwir yn intaglio, fel bod yr argraff mewn cerfwedd, sef yn gameo. Mae’r ddelwedd a’r geiriau ar fowld o chwith er mwyn iddynt ymddangos y ffordd iawn yn yr argraff. Yn yr Oesoedd Canol roedd gan y rhan fwyaf ohonynt fotiff canolog (y cynllun) wedi ei amgylchu â geiriau (yr arysgrifen).

Defnyddir argraffiadau sêl i gau dogfennau, ond eu rôl bwysicaf yn yr Oesoedd Canol oedd fel cyfryngau dilysu.